زراعی باغی دستاوردها
پارت چهارم: دستاوردها و یافته های پژوهشی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان با توجه به پیشینهی نیمقرن فعالیت در حوزهی تحقیقات خاک وآب، تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی و انجام پژوهش های کاربردی در حوزه به زراعی و به نژادی محصولات مهم زراعی و باغی استان (غلات، حبوبات، گیاهان علوفه ای، دانه های روغنی، توت فرنگی، انگور دیم، گردو)، دارای دستاوردهای ارزشمند و یافته های تحقیقاتی قابل توجهی میباشد. از مهمترین دستاوردهای تحقیقاتی این بخش میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
- اجرای بیش از 1000 پروژه و طرح تحقیقاتی
- ارائهی بیش از 750 مقالهی علمی- پژوهشی و کنفرانسی در مجلات، کنفرانسها و کنگرههای خارجی و داخلی
- تألیف و مشارکت در تدوین بیش از 100 جلد کتاب، دستنامه، نشریات و دستورالعمل های فنی ترویجی
- همکاری در معرفی بیش از 60 رقم جدید اصلاحی گیاهان زراعی و باغی
- ثبت 28 فعالیت فناورانه و قابل تجاری سازی
- دارای امتیاز نشریه "مجله ترویجی حبوبات"
- کسب رتبهی اول در حوزهی پژوهشهای کاربردی در جشنوارهی بین المللی خوارزمی توسط دکتر همایون کانونی (عضو هیئت علمی بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی)- سال 1393
- کسب عنوان مهندس کشاورزی برجسته کشور منتخب فرهنگستان علوم توسط دکتر حامد دولتی بانه در سال 1402
- دستیابی به فناوری تولید بذر هیبرید توت فرنگی و تولید بیش از 3000 ژنوتیپ هیبرید توت فرنگی برای اولین بار در کشور
- کسب سه عنوان پژوهشگر یافته محور برتر در سطح ملی
- شناسایی بیش از 50 رقم انگور بومی استان کردستان
- شناسایی و معرفی ارقام برتر گونه های مختلف زراعی و باغی سازگار با شرایط اقلیمی منطقه
مهمترین عناوین دستاوردهای بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی
- دستاوردهای تحقیقات غلات دیم
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دوروم رقم دایان
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم مهتاب مناسب کشت در دیمزارهای مناطق گرمسیر و نیمه گرمسیر
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم آبان
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم سپند
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم کبیر
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم رحمت
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم کمال
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم ساورز
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دوروم رقم ذهاب
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دیم رقم پراو
- همکاری در معرفی و ثبت گندم نان رقم هشترود
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دیم رقم اوحدی
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم نان دهقان
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم نان شایان
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم نان کیان
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم نان همتا
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم نان نفیس
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم شاداب
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم هومان
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم راد
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دیم رقم هور
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم مهر
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دیم رقم جام
- همکاری در معرفی و ثبت رقم گندم آسمان (با نقش مجری منطقه)
- همکاری در معرفی و ثبت گندم رقم سائین
- همکاری در معرفی و ثبت گندم دیم رقم هما
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جو دیم حسام
- همکاری در معرفی و ثبت جو رقم آبیدر
- همکاری در معرفی و ثبت جو رقم قافلان
- همکاری در معرفی و ثبت جو رقم آرتان
افزایش پایداری تولید گندم در استان کردستان با انجام تحقیقات "به نژادی" و افزایش تنوع ارقام گندم دیم
عملیات بوجاری و کیسهگیری بذور پرورشی در ایستگاه تحقیقات کشاورزی قاملو
- دستاوردهای تحقیقات حبوبات دیم
- همکاری در معرفی و ثبت نخود سارال، اولین رقم متحمل به سرما و یخبندان مناسب برای کشت پاییزه
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید نخود تابان
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم نصرت
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم زرین
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم برکت
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم اروم ۱
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم صوفی
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم اروم ۲
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید نخود منصور جهت کشت در مناطق معتدل و نیمه گرمسیری کشور
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم سعید
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم عادل برای کشت در مناطق دیم معتدل و نیمهگرمسیری
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم ثمین
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم صادق
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم آنا
- همکاری در معرفی و ثبت نخود رقم آتا
- همکاری در معرفی و ثبت رقم نخود روشنا
- تعیین زمان و مقدارمناسب کاربرد علفکش تریفلورالین برای کنترل علفهای هرز نخود
نمایی از طرحهای تحقیقات بهنژادی نخود در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سارال
تاثیر کاربرد علفکش تریفلورالین برای کنترل علفهای هرز نخود
- دستاوردهای تحقیقات دانه های روغنی
- معرفی گلرنگ رقم امید با عملکرد عالی و مناسب برای مناطق سرد استان
گلرنگ رقم امید
- دستاوردهای تحقیقات گیاهان علوفه ای
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید ماشک گلشن
- همکاری در معرفی و ثبت ماشک علوفه ای رقم طلوع
- همکاری در معرفی و ثبت اسپرس رقم بهار
- همکاری در معرفی و ثبت اسپرس رقم کوهین
- همکاری در معرفی و ثبت اسپرس رقم مختار
- معرفی و توسعه کشت سورگوم رقم منصور به جای ذرت علوفه ای با نصف نیاز آبی و عملکرد بیشتر
نمایی از پروژههای تحقیقاتی گیاهان علوفهای در ایستگاه های سارال و گریزه
انتقال یافتههای تحقیقاتی در محل اجرای طرح های تحقیقی توسعه ای گیاهان علوفه ای، کامیاران
معرفی سورگوم رقم منصور به جای ذرت علوفه ای با نصف نیاز آبی و عملکرد بیشتر
- دستاوردهای تحقیقات باغبانی
- شناسایی و معرفی ارقام زردآلوی متحمل به سرمای بهاره
- شناسایی و معرفی کلون های برتر انگور دیم
- تعیین فرمول هرس تعادلی در ارقام انگور دیم رشه و خوشناو
- شناسایی و معرفی ارقام مناسب بادام دیرگل برای شرایط اقلیمی سنندج
- همکاری در معرفی و ثبت پایه انگور رقم اسپوتا
- همکاری در معرفی و ثبت پایه انگور رقم ناظمیه
- همکاری در معرفی و ثبت زردآلو رقم آیباتان
- همکاری در معرفی و ثبت معرفی رقم جدید انگور مینودر
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید انگور امین
- همکاری در معرفی و ثبت رقم انگور جدید راژان
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید انگور امید
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید انگور عزتی
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید گوجه سبز "البرز"
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید گوجه سبز "صفا"
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید گوجه سبز "شهریار"
- همکاری در معرفی و ثبت رقم جدید گوجه سبز "گلاب"
- انتخاب نهایی 14 ژنوتیپ هیبرید امیدبخش توت فرنگی در دست معرفی
شناسایی ارقام بومی انگور در استان کردستان و انتخاب کلون های برتر انگور دیم رشه و خوشناو
شناسایی ارقام و ژنوتیپ های بومی زردآلو در استان کردستان و انتخاب ژنوتیپ های متحمل به سرمای بهاره
معرفی ارقام زردآلو متحمل به سرمای بهاره : رقم درشت ملایر و رقم تیلتون (ایستگاه گریزه، سنندج)
افزایش عملکرد و بهبود کیفیت با هرس تعادلی در انگور دیم رشه
معرفی ارقام بادام دیرگل مناسب برای شرایط اقلیمی استان
رقم سهند رقم اسپانیایی A200
بادام دیرگل رقم شکوفه بادام دیرگل رقم فرانیس
شناسایی و معرفی ارقام مناسب تمشک برای توسعه در نواحی غرب کشور
تولید 3000 ژنوتیپ هیبرید توت فرنگی حاصل از تلاقی ارقام تجاری و انتخاب ژنوتیپ های امیدبخش
ژنوتیپ های امیدبخش توت فرنگی در دست معرفی به عنوان اولین ارقام اصلاح شده در کشور
- دستاوردهای تحقیقات گیاهپزشکی
- ارزیابی و تعیین مقاومت 25 رقم توتفرنگی در مقابل بیماری آنتراکنوز میوه
- اولین گزارش از حضور و ایجاد خسارت کنه سیکلامن توت فرنگی Phytonemus pallidus fragariae در ایران
- جداسازی و شناسایی ملکولی عامل لکه زاویهای برگ توت فرنگی Xanthomonas fragariae برای نخستین بار در ایران
- شناسایی دو بیماری جاروک و زردی فیتوپلاسمایی هلو در باغات استان کردستان
- سبب شناسی پوسیدگی طوقه و ریشه گندم مزارع استان کردستان
- معرفی آفتابدهی خاک به عنوان یک روش غیرشیمیایی بسیار مناسب برای کنترل آفات، بیماریها و نماتد های مزارع توت فرنگی
- معرفی قارچکش Difenoconazol (Dividend) جهت کنترل مؤثر سیاهک پنهان پاکوتاه
- معرفی 14 گونه از گیاهان یکساله و چند ساله بعنوان علفهایهرز مهم مزارع توتفرنگی استان کردستان
- جداسازی نماتود Dithylenchus sp.- از غدهی سیبزمینی در مزارع استان کردستان
- جداسازی نماتود Dithylenchus sp.- از ساقهی یونجه در مزارع استان کردستان
- تعیین گسترش و اهمیت بیماری لکه نواری جو در مزارع جو استان کردستان
- تعیین گسترش و اهمیت سیاهکهای جو در مزارع جو استان کردستان
- شناسایی ویروسهای Prunus necrotic ringspot Virus و Prune Dwarf Ilarvirus درختان هستهدار استان کردستان
- شناسایی سه بیماری مهم در گلخانه شامل سفیدک کرکی خیار، پوسیدگی اسکلروتینیایی و کپک خاکستری برای اولین بار در استان کردستان
- تولید نانو کپسول اتیل -۴تیوسـیاناتوبوتیریت برای ردیـابی و مبـارزه بـا سن بـذرخوار کلزا
- شناسایی دقیق عوامل بیماری لکه نواری باکتریایی گندم و تعیین پراکنش آن در کشور
- شناسایی الگوی پراکنش نژادهای عامل بیماری زردی و پژمردگی فوزاریومی نخود با عامل Fusarium oxysporum f.sp. ciceri در شمالغرب و غرب ایران
- شناسایی منابع مقاومت ژنتیکی به بیماری سیاهک پنهان معمولی گندم با عامل Tilletia laevis Kuhn در ژنوتیپهای پیشرفته گندم نان و دوروم دیم درمناطق دیم کشور
- شناسایی ویروسهای مهم وخساراتزای توتون
- شناسایی دقیق عوامل بیماری لکه نواری باکتریایی گندم و تعیین پراکنش آن در کشور
- پراکندگی و تعیین خصوصیات عامل گال باکتریایی مو در استان کردستان
- دستاوردهای تحقیقات خاک و آب
- مطالعات خاک شناسی نیمه تفصیلی ۳۰۰۰ هکتار از اراضی پایین دست سد آزاد در استان کردستان
- مطالعات خاک شناسی و طبقه بندی اراضی محدوده های انتخابی در شهرستان های سنندج، دهگلان، قروه، بیجار، بانه، سقز و دیواندره استان کردستان
- تدوین برنامه پژوهشی مدیریت حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه در ایران
- رقومی سازی اطلاعات منابع خاک کشور در سطوح ملی ، منطقه ای و محلی
- نقشهبرداری رقومی کلاسهای خاک با استفاده از رویکردهای یادگیری ماشین در بخشی از اراضی پایاب سد آزاد (مطالعه موردی: استان کردستان)
- ارزیابی تناسب اراضی پایاب سد آزاد به منظور توسعه باغات گردو، بادام، سیب، گلابی، انگور و گیلاس
2- یافتههای قابل تجاریسازی منتج از طرحهای تحقیقاتی بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی:
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم سعید
- گندم اوحدی مناسب کشت در مناطق سردسیر و معتدل دیم
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر گندم رقم هور
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر گندم نان رقم هومان
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم کانی (تیپ دسی)
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم برکت
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم زرین
- رحمت، رقم جدید گندم نان زمستانه و متحمل به تنش خشکی، مناسب کاشت در مناطق سرد و معتدل دیم کشور
- واران، رقم جدید گندم نان زمستانه و مناسب کاشت در مناطق سرد و معتدل دیم کشور
- شالان، رقم جدید گندم نان زمستانه و مناسب کاشت در مناطق معتدل سرد و سرد دیم کشور
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم صوفی
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم اروم۲
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر گندم دیم رقم آسمان
- پراو، رقم جدید گندم نان و مناسب کشت در شرایط دیم پرباران و آبیاری تکمیلی در مناطق سرد و معتدل سرد
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر نخود رقم اروم۱
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال انگور رقم امید
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال انگور رقم عزتی
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال انگور رقم راژان
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال گوجه سبز رقم شهریار
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر اسپرس رقم مختار
- دانش فنی تولید و تکثیر بذر اسپرس رقم کوهین
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال گوجه سبز رقم گلاب
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال گوجه سبز رقم صفا
- دانش فنی تولید و تکثیر نهال گوجه سبز رقم البرز
- تولید نانو کپسول اتیل -۴تیوسـیاناتوبوتیریت برای ردیـابی و مبـارزه بـا سن بـذرخوار کلزا
پروژههای تحقیقاتی در دست اجرای بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی در سال 1404
- ارزیابی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپهای گندم نان زمستانه در مناطق سرد و معتدل سرد
- ارزیابی ناحیهای پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای امید بخش گندم نان زمستانه در مناطق سرد و معتدل سرد دیم (۳۲th ERBWYT-C))
- توسعه تنوع ژنتیکی گندم زمستانه و بینابین از طریق دورگگیری و گزینش تودههای دورگ و نسلهای در حال تفرق در اقلیم سرد و معتدل دیم
- ارزیابی ناحیهای پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای امید بخش گندم نان زمستانه در مناطق سرد و معتدل سرد دیم (۳۱th ERWYT-C))
- ارزیابی سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای امید بخش گندم نان زمستانه در آزمایشات یکنواخت سراسری اقلیم سرد و معتدل دیم (۳۰th ERBWTY-C))
- بررسی مشخصات زراعی، سازگاری و پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای جو در مناطق سرد و معتدل دیم (VCU) ۳۰th ERBYT-C)
- توسعه تنوع ژنتیکی جو از طریق دورگ گیری و گزینش تودههای دورگ و نسلهای در حال تفرق در اقلیم سرد و معتدل
- ارزیابی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپهای جو در اقلیم سرد و معتدل
- ارزیابی ناحیه ای پایداری عملکرد دانه ژنوتیپهای امید بخش جو در اقلیم سرد و معتدل دیم (۳۱th ERBYT))
- بررسی تنوع مورفولوژیکی، بذری و مولکولی ارقام و لاین های پیشرفته جو در مناطق سرد و معتدل سرد دیم
- ارزیابی خصوصیات زراعی و پایداری عملکرد ناحیهای لاینهای نخود تیپ دسی در کشت پاییزه مناطق سردسیر دیم (۴۰۵-۱۴۰۳)
- ارزیابی سازگاری و پایداری ناحیهای عملکرد ژنوتیپهای نخود تیپ دسی در کشت پاییزه در اقلیم سردسیر دیم (UCYT۱۴۰۲-۰۵)
- بررسی سازگاری و تعیین ارزش زراعی ژنوتیپ های نخود دسی در کشت بهاره مناطق سردسیر دیم
- ارزیابی ناحیهای پایداری عملکرد لاینهای نخود تیپ کابلی در کشت پاییزه مناطق سردسیر دیم (۰۵-UCYT۱۴۰۳)
- ارزیابی خصوصیات زراعی و مقایسه عملکرد دانه ژنوتیپهای نخود سفید در کشت پاییزه در مناطق سردسیر دیم
- ارزیابی مشاهده طی عملکرد و خالصسازی تودههای محلی ماشک در شرایط دیم سرد و معتدل سرد
- ارزیابی عملکرد علوفه و خالص سازی توده های محلی خلر در مناطق دیم سرد و معتدل سرد
- ارزیابی ناحیه ای پایداری عملکرد علوفه لاین های خلر در مناطق سردسیر و معتدل سردسیر دیم
- بررسی سازگاری و پایداری و تعیین کیفیت روغن دانه لاینهای خاردار و بی خار گلرنگ در شرایط دیم
- استانداردسازی ارزیابی خسارت عوامل مدیریتی و قهری در زراعت ماشک، خلر و نخود علوفه ای دیم
- بررسی خصوصیات جوانه زنی، مورفولوژیکی، عملکرد و کیفیت علوفه تودههای محلی گاودانه
- بررسی سازگاری و پایداری عملکرد دانه توده های محلی بالنگوی شهری Lallemantia iberica L) ) در مناطق سردسیر و معتدل سرد در شرایط دیم
- بررسی خصوصیات کمی و کیفی انگور و گلابی در شرایط گلخانه
- گزینش کلونهای پربار انگور رقم رشه
- بررسی صفات کمی وکیفی تعدادی از دورگهای منتخب انگور در مناطق مختلف کشور (فاز ۲)
- مقایسه اثر کاربرد قارچ میکوریزا در استقرار نهال و صفات رویشی و زایشی انگور دیم رشه نسبت به شاهد در باغات بهرهبرداران شهرستانهای سنندج و بانه استان کردستان
- تعیین تناسب اراضی برای گروه های محصولات زراعی و باغی در دشتهای آبی کشور به منظور تدوین الگوی کشت ملی
- ارزیابی و پهنه بندی وضعیت تخریب برخی ویژگی های کیفیت خاک در اراضی کشاورزی استان کردستان
- بهبود مدیریت تغذیه در شرایط آبیاری تکمیلی در گندم دیم در استانهای کشور
- بررسی اثر مدیریت بهینه تغذیه گندم در شرایط تنش خشکی در استانهای مختلف کشور
- ارزیابی محلول پاشی اسیدهای آمینه بر رشد و عملکرد دانه گندم دیم تحت شرایط اقلیمی متفاوت
- بررسی مشارکتی اثر کاربرد سرک کودهای فسفری در افزایش عملکرد گندم آبی و دیم
- بهروزرسانی نقشههای بهرهوری آب سبز محصولات دیم کشور و تحلیل آن در الگوی کشت ملی
- برآورد آب مصرفی الگوی کشت گیاهان زراعی، باغی و دارویی کشور
- بررسی بیماریهای ویروسی و شبهویروسی درختان میوه هستهدار در استان کردستان
- بررسی امکان کنترل بیولوژیکی بیماری پوسیدگی سیاه ریشه توتفرنگی ناشی از Rhizoctonia spp با استفاده از باکتری (پارس باسیل Bacillus velezensis SC))
- کنترل سرخرطومی یونجه با Bacillus thuringiensis var. tenebrionis در ترکیب با سایر حشرهکشها در شرایط آزمایشگاه و مزرعه
- شناسایی، زیست شناسی صحرایی و انبوهی جمعیت گونه های خسارتزای تریپس در یونجه کاریهای برخی استانهای کشور
- ارزیابی خسارت تراکم های مختلف سنک Nysius cymoides (Lygaeidae) روی دانه کلزا
- بررسی اثر چند حشره کش در کنترل خرطوم بلند چغندر قند
- ) تهیه، اعتبارسنجی و کاربرد مدل پیشآگاهی برگخوار چغندر قندSpodoptera exigua Hubner. (Lep.: Noctuidae) مبتنی بر گرمای موثر ساعتی(GDH)
- ارزیابی خسارت و سطح زیان اقتصادیEIL) ( کرم برگخوار چغندرقند Spodoptera exigua روی چغندرقند
- بررسی تاثیر علفکش فومزافن (SL%25) بر کنترل علفهایهرز پهنبرگ و باریکبرگ مزارع نخود پاییزه دیم و ارزیابی بقایای آن بر کشت گندم سال بعد
