احیای بز مرخز با تکیه بر کشاورزی حفاظتی و نخود علوفهای
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، ایستگاه تحقیقات کشاورزی سارال با بهرهگیری از آخرین دستاوردهای علمی و با اتکا به اصول کشاورزی حفاظتی، گامی بلند در جهت حفظ تنوع زیستی و ارتقای بهرهوری برداشت. اجرای موفقیتآمیز طرح کشت نخود علوفهای، نه تنها گواه تعهد این ایستگاه به شیوههای پایدار کشاورزی است، بلکه نقشی حیاتی در بقای یکی از نژادهای بومی و ارزشمند دام در معرض خطر، یعنی بز مرخز، ایفا میکند.
در نظامهای دیمکاری که با چالشهای اقلیمی فراوانی روبروست، انتخاب گیاهان مقاوم و پربازده امری حیاتی است. نخود علوفهای، با مقاومت ذاتی خود در برابر کمبود آب و دمای پایین، به سرعت خود را به عنوان یک محصول استراتژیک مطرح کرده است. اما مزایای این گیاه فراتر از مقاومت صرف است؛ ریشههای عمیق و گسترده آن، توانایی شگرفی در تثبیت نیتروژن اتمسفریک در خاک دارد. این فرآیند بیولوژیکی، علاوه بر تأمین بخشی از نیازهای نیتروژنی خود گیاه، حاصلخیزی خاک را برای کشتهای بعدی به طور قابل توجهی افزایش میدهد و نیاز به کودهای شیمیایی را کاهش میدهد. این ویژگی، نخود علوفهای را به یک شریک طبیعی و کارآمد برای کشاورزی حفاظتی تبدیل میکند که هدف آن، حفظ و بهبود سلامت خاک از طریق کاهش شخم و افزایش مواد آلی است.
در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سارال، اهمیت این گیاه در تغذیه دامها، بهویژه نژاد بز مرخز، مورد توجه ویژه قرار گرفته است. بز مرخز، میراثی گرانبها از سازگاری با اکوسیستمهای کوهستانی کردستان است؛ نژادی که به دلیل ویژگیهای منحصربهفردش، متأسفانه امروزه با تهدید جدی انقراض روبرو است. تأمین مداوم علوفهای غنی و سرشار از پروتئین، مانند نخود علوفهای، برای این بزها، نه تنها به حفظ سلامت و تقویت قوای جسمانی آنها کمک میکند، بلکه با افزایش نرخ زادآوری و بهبود کیفیت محصولات (گوشت و شیر)، نقش مؤثری در احیای جمعیت این نژاد ارزشمند ایفا خواهد کرد. این رویکرد، تجلی پیوند میان دانش کشاورزی مدرن و تعهد عمیق به حفاظت از سرمایههای زیستی بومی است.
اجرای این پروژه با رعایت دقیق اصول فنی و تغذیهای، و در چارچوب کشاورزی حفاظتی، نشاندهنده نگاه جامع و آیندهنگر ایستگاه تحقیقات کشاورزی سارال به مقوله تولید پایدار است؛ رویکردی که در آن، هم به نیازهای اقتصادی و تولیدی توجه میشود و هم دغدغههای زیستمحیطی و حفاظتی در اولویت قرار میگیرند.
نویسنده خبر: مدینه عثمانپور
