روایتی نو از جنگلهای زاگرس
جنگلهای زاگرس؛ سرمایهای که فراتر از چوب ارزش میآفریند
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان در رویداد روز انتقال یافته های تحقیقاتی، دکتر شیدا خسروی محقق مرکز کردستان و مجری طرح، با تأکید بر اهمیت خدمات بومسازگانی جنگلهای زاگرس اظهار کرد: ارزش این جنگلها تنها به تولید چوب محدود نمیشود، بلکه حتی بدون هرگونه بهرهبرداری چوبی نیز با ارائه خدمات حیاتی، نقشی اساسی در پایداری محیطزیست و رفاه جوامع انسانی ایفا میکنند.
وی با اشاره به اینکه جنگلهای زاگرس بهطور مستمر خدماتی نظیر تنظیم چرخه آب، حفاظت از خاک، ذخیره و جذب کربن، کاهش خطر سیلاب، فرسایش، خشکسالی و رانش زمین، تعدیل اقلیم محلی، کنترل طبیعی آفات، گردهافشانی و تأمین ارزشهای فرهنگی، آموزشی، تفرجی و زیباییشناختی را فراهم میکنند، افزود: یک جنگل ممکن است از نظر تولید چوب ارزش اقتصادی محدودی داشته باشد، اما از منظر تأمین امنیت آب و خاک، کاهش خسارات ناشی از بلایای طبیعی و حفظ پایداری سرزمین، همانند یک سرمایه و بیمه طبیعی برای جوامع پاییندست عمل میکند.
دکتر خسروی همچنین تصریح کرد: ارزشگذاری خدمات بومسازگان به معنای قیمتگذاری یا فروش طبیعت نیست، بلکه رویکردی علمی برای وارد کردن ارزش واقعی سرمایههای طبیعی به نظامهای اقتصادی و فرآیندهای سیاستگذاری است. به گفته وی، نادیده گرفتن این ارزشها در تصمیمگیریهای توسعهای میتواند موجب کمتوجهی به حفاظت و احیای منابع طبیعی در طرحهایی نظیر جادهسازی، توسعه معادن، احداث سد و تغییر کاربری اراضی شود.
وی با اشاره به تجربههای جهانی خاطرنشان کرد: امروزه بسیاری از کشورها منابع طبیعی را بهعنوان «سرمایه طبیعی» در حسابهای ملی خود منظور میکنند و از ابزارهایی مانند بازار کربن برای تبدیل خدمات زیستمحیطی به ارزش اقتصادی بهره میگیرند. در چنین سازوکارهایی، جنگلهای سالم و سرپا به دلیل توانایی در جذب و ذخیره کربن، دارای ارزش اقتصادی قابل دفاع هستند و هزینههای ناشی از تخریب محیطزیست نیز در محاسبات توسعهای لحاظ میشود؛ رویکردی که میتواند نقش مهمی در حفاظت پایدار از جنگلهای زاگرس و مدیریت اصولی منابع طبیعی ایفا کند.
