شناسایی و جمع آوری گنجینه ژنتیکی گرمک دیم کردستان

به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، حفاظت و بهره‌برداری علمی از ذخایر ژنتیکی بومی، ژرم‌پلاسم گرمک دیم بومی کردستان در چند منطقه از استان شناسایی و نمونه‌برداری شد.

این پژوهش توسط سیروان منصوری مجری طرح ملی در استان کردستان با هدف شناسایی بخشی از تنوع ژنتیکی محصولات بومی استان اجرا شده است. در مرحله نخست، مناطق دارای سابقه کشت گرمک دیم در شهرستان‌های مریوان، سروآباد و بانه شناسایی و با انجام بازدیدهای میدانی، اطلاعات مرتبط با شیوه کشت، مدیریت مزرعه، زمان کاشت و برداشت و ویژگی‌های تولید این محصول از بهره‌برداران محلی گردآوری شد.
همزمان با فصل برداشت، بررسی‌های میدانی با تمرکز بیشتر بر مناطق کشت گرمک دیم در شهرستان‌های مریوان و سروآباد ادامه یافت و حدود ۱۵ مزرعه در هشت روستا مورد ارزیابی قرار گرفت. در این مرحله، نمونه‌های مختلف گرمک بومی از نظر ویژگی‌های ظاهری، صفات مورفولوژیک میوه، برگ و بذر مورد بررسی و مستندسازی قرار گرفتند.
در فرآیند ارزیابی، ویژگی‌های قابل تفکیک نمونه‌ها بر اساس دستورالعمل DUS شامل تمایز، یکنواختی و پایداری مورد توجه قرار گرفت و از مراحل مختلف شناسایی، برداشت و جمع‌آوری نمونه‌ها نیز مستندات تصویری تهیه شد.
اهمیت این طرح تنها به جمع‌آوری چند نمونه بذر محدود نمی‌شود؛ بلکه ایجاد یک پشتوانه ژنتیکی برای پژوهش‌های آینده است. نمونه‌های جمع‌آوری‌شده پس از کدگذاری و ثبت اطلاعات، در مجموعه ژرم‌پلاسم نگهداری خواهند شد تا در مطالعات تکمیلی، ارزیابی صفات، شناسایی نمونه‌های برتر و برنامه‌های اصلاحی آینده مورد استفاده قرار گیرند.
حفظ این ذخایر ژنتیکی، به‌ویژه در مورد محصولات بومی سازگار با شرایط اقلیمی و نظام‌های کشت منطقه، می‌تواند زمینه را برای بهره‌گیری از ظرفیت ارقام بومی در توسعه ارقام جدید، افزایش سازگاری محصولات با شرایط محیطی و تقویت کشاورزی پایدار فراهم کند.
این اقدام پژوهشی، گامی در مسیر تبدیل تنوع زیستی کشاورزی کردستان به یک ذخیره علمی و ژنتیکی قابل استفاده برای نسل‌های آینده به شمار می‌رود.