احیای قنات تاریخی ایستگاه کشاورزی باغزاله سنندج در هفته دولت
احیای یک میراث تاریخی برای آیندهای پایدار؛ قنات ایستگاه باغزاله در مسیر صیانت از آب و توسعه تحقیقات کشاورزی
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، در راستای صیانت از منابع آب، احیای ظرفیتهای موجود و تأمین آب مورد نیاز فعالیتهای تحقیقاتی، عملیات لایروبی و احیای قنات موجود در ایستگاه کشاورزی باغزاله سنندج انجام شد.
این قنات که در محدوده ایستگاه کشاورزی باغزاله قرار دارد، از جمله منابع آبی قدیمی منطقه سنندج به شمار میرود و احیای آن، علاوه بر حفظ بخشی از میراث ارزشمند سازههای سنتی تأمین آب، زمینه استفاده مجدد از یک منبع آب پایدار و بومی را برای فعالیتهای پژوهشی و کشاورزی ایستگاه فراهم میکند.
قناتهای سنندج بخشی از تاریخ شکلگیری و توسعه این شهر به شمار میروند. شهر جدید سنندج در سال ۱۰۴۶ هجری قمری، در دوره صفوی و در زمان شاه صفی، به دست سلیمانخان اردلان پایهگذاری شد. منابع تاریخی گزارش کردهاند که سلیمانخان پس از انتقال مرکز حکومت از حسنآباد و پالنگان به سنندج، برای آبادانی شهر اقدام به ایجاد زیرساختهای مورد نیاز آن کرد و یک رشته قنات در دشت «سرنووی» احداث شد تا آب را به شهر و قلعه حکومتی هدایت کند.
این پیشینه نشان میدهد که قنات از همان سالهای نخست شکلگیری سنندج، نقشی اساسی در تأمین آب و توسعه سکونت و فعالیتهای انسانی در این شهر داشته است؛ بهگونهای که توسعه شهر در دورههای بعدی نیز با احداث و گسترش زیرساختهای آبی همراه بوده است.
بر همین اساس، قنات موجود در ایستگاه باغزاله را میتوان افزون بر یک منبع آبی، بخشی از میراث تاریخی و فنی منطقه دانست که احیای آن، پیوندی میان دانش بومی مدیریت آب، حفاظت از منابع طبیعی و نیازهای نوین پژوهشهای کشاورزی ایجاد میکند.
ایستگاه کشاورزی باغزاله از عرصههای مهم فعالیتهای تحقیقاتی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان است و برخورداری از منابع آب مطمئن، برای اجرای طرحهای پژوهشی، نگهداری و توسعه عرصههای تحقیقاتی، آزمایشهای مزرعهای و فعالیتهای مرتبط با تولیدات کشاورزی اهمیت ویژهای دارد.
احیای این قنات میتواند با افزایش دسترسی ایستگاه به منابع آب موجود، کاهش وابستگی به منابع آب جایگزین، استفاده بهینه از ظرفیتهای بومی و تقویت زیرساخت آبی فعالیتهای پژوهشی همراه باشد. همچنین احیای سازههای سنتی تأمین آب، اقدامی در راستای حفاظت از منابع آب و بهرهگیری از راهکارهای سازگار با شرایط اقلیمی و جغرافیایی منطقه محسوب میشود.
این عملیات با برنامهریزی معاونت برنامهریزی و پشتیبانی مرکز و با مسئولیت و نظارت مهندس جبار هادی انجام شد و طی آن، مسیر قنات مورد بررسی و لایروبی قرار گرفت تا امکان بهرهبرداری مجدد از ظرفیت آبی آن فراهم شود.
احیای قنات باغزاله در هفته دولت، نمادی از توجه مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان به حفظ زیرساختهای ارزشمند موجود، احیای منابع آبی، استفاده پایدار از ظرفیتهای بومی و فراهمسازی بستر مناسب برای توسعه فعالیتهای پژوهشی است؛ اقدامی که میتواند در کنار حفظ بخشی از میراث آبی سنندج، به تقویت زیرساختهای تحقیقاتی کشاورزی استان نیز کمک کند.
