تنوع گیاهی کردستان؛ ظرفیتی راهبردی برای امنیت غذایی آینده

به گزارش روابط عمومی مرکز  تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، در ادامه نشست مشترک مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان با رئیس بنیاد نخبگان استان، ظرفیت‌های علمی و پژوهشی هرباریوم مرکز تحقیقات کردستان (HKS) به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های ارزشمند علمی کشور تشریح شد.

دکتر آزاد رستگار، معاون برنامه‌ریزی و پشتیبانی و عضو هیئت علمی مرکز، با اشاره به جایگاه علمی این مجموعه اظهار کرد: هرباریوم مرکز کردستان (HKS) یکی از پنج هرباریوم معتبر و فعال کشور است که طی سال‌های فعالیت خود، منشأ ارائه خدمات علمی ارزشمندی به گیاه‌شناسان و پژوهشگران داخلی و خارجی بوده است.

وی افزود: این هرباریوم در حال حاضر دارای بیش از ۱۷ هزار نمونه گیاهی است که در قالب ۱۱۵ خانواده، ۶۶۰ جنس و ۲ هزار و ۳۵۰ گونه گیاهی سازمان‌دهی و نگهداری می‌شود. در میان نمونه‌های شناسایی‌شده این مجموعه، ۲۹ گونه جدید برای علم و ۲۸ رکورد جدید برای فلور ایران ثبت شده است.

رستگار همچنین از ثبت جهانی هرباریوم مرجع مرکز تحقیقات کردستان با کد HKS در سامانه بین‌المللی Index Herbariorum وابسته به باغ گیاه‌شناسی نیویورک خبر داد و این اقدام را بیانگر جایگاه علمی و اعتبار بین‌المللی مجموعه عنوان کرد.

وی با اشاره به سابقه فعالیت‌های علمی این هرباریوم در حوزه شناسایی و مستندسازی تنوع گیاهی خاطرنشان کرد: طی ۲۵ سال گذشته، ۴۶ گونه جدید شناسایی و معرفی شده است که بخش قابل توجهی از این دستاورد حاصل مطالعات میدانی، نمونه‌برداری و فعالیت‌های تخصصی پژوهشگران حوزه گیاه‌شناسی و منابع طبیعی بوده است.

معاون برنامه‌ریزی و پشتیبانی مرکز تحقیقات کردستان با اشاره به غنای کم‌نظیر پوشش گیاهی استان گفت: کردستان از نظر تنوع و غنای گونه‌های گیاهی، ظرفیت کم‌نظیری دارد و در این زمینه، تنها مجموع سه استان خراسان را می‌توان در مقیاسی قابل مقایسه با آن دانست.

رستگار در بخش دیگری از سخنان خود، بر اهمیت راهبردی حفظ و مطالعه ذخایر ژنتیکی گیاهی در شرایط متغیر جهانی تأکید کرد و گفت: با توجه به تحولات ژئوپلیتیکی و تغییرات گسترده در مناسبات جهانی، گونه‌های وحشی گیاهی می‌توانند در آینده نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی جهان ایفا کنند. از این منظر، شناسایی، مستندسازی، حفاظت و بهره‌گیری علمی از تنوع ژنتیکی موجود، تنها یک فعالیت پژوهشی نبوده و بخشی از زیرساخت‌های راهبردی برای آینده کشاورزی و امنیت غذایی به شمار می‌رود.

وی ادامه داد: هرباریوم HKS با گردآوری و نگهداری نمونه‌های گیاهی و فراهم‌کردن امکان دسترسی پژوهشگران به این منابع، ظرفیت مهمی برای مطالعات تاکسونومی، تنوع زیستی، حفاظت از ذخایر ژنتیکی، مطالعات اکولوژیک و شناسایی ظرفیت‌های گیاهی زاگرس فراهم کرده است.

بر این اساس، هرباریوم مرکز تحقیقات کردستان را می‌توان یکی از جلوه‌های پیوند میان شناخت تنوع زیستی، حفاظت از ذخایر ژنتیکی و تولید دانش برای آینده کشاورزی و منابع طبیعی دانست؛ ظرفیتی که دامنه خدمات آن فراتر از مرزهای استان، جامعه علمی کشور و پژوهشگران بین‌المللی را نیز دربر می‌گیرد.