الگوی کشت؛ پیوند دانش، منابع و مزیتهای منطقهای برای ارتقای بهرهوری کشاورزی کردستان
دبیر نظارتی برنامه الگوی کشت، گامهای علمی مرکز کردستان برای تحقق الگوی کشت را تشریح کرد.
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، دکتر علی بهرامی، عضو هیئت علمی مرکز و دبیر نظارتی برنامه الگوی کشت استان کردستان، در گفتوگو با روابط عمومی مرکز، الگوی کشت را یکی از مهمترین ابزارهای سیاستگذاری و برنامهریزی در بخش کشاورزی دانست و اظهار کرد: «الگوی کشت در واقع چارچوبی برای هدایت ساختار تولید محصولات کشاورزی بر مبنای ظرفیتهای اکولوژیک، اقتصادی و اجتماعی هر منطقه است که میتواند از طریق انطباق سطح و ترکیب تولید با منابع در دسترس، به ارتقای بهرهوری و پایداری تولید کمک کند.»
وی افزود: «در شرایطی که کشاورزی کشور با محدودیتهای فزاینده منابع آب و خاک، تغییرات اقلیمی و ضرورت تأمین پایدار امنیت غذایی مواجه است، الگوی کشت صرفاً به معنای تعیین نوع محصول یا سطح زیرکشت نیست، بلکه رویکردی نظاممند برای تخصیص بهینه منابع، کاهش فشار بر منابع طبیعی، افزایش بهرهوری عوامل تولید و حرکت به سوی تولید اقتصادی و متناسب با مزیتهای منطقهای است. از این منظر، موفقیت الگوی کشت به میزان پیوند آن با ظرفیتهای تحقیقاتی، نظام اجرا، دانش بهرهبرداران و سازوکارهای نظارت و پایش وابسته است.»
دبیر نظارتی برنامه الگوی کشت استان کردستان ادامه داد: «در همین راستا، طی دوره اجرای برنامه، کارگروه نظارت استانی برنامه الگوی کشت بر اساس دستورالعملهای مربوطه تشکیل و فعال شد و فرآیند پایش برنامه با تمرکز بر بررسی میدانی، شناسایی چالشها و ارائه راهکارهای فنی دنبال شد.»
دکتر بهرامی با اشاره به اهمیت هماهنگی میان بخش تحقیقات و اجرا تصریح کرد: «تهیه و ارائه گزارشهای نظارت میدانی، برگزاری وبینار مشترک میان بخش اجرا و تحقیقات و برگزاری نشستهای تخصصی با سازمان جهاد کشاورزی استان، مجری ملی برنامه الگوی کشت و سایر ذینفعان، از جمله اقداماتی بود که با هدف بررسی وضعیت موجود، تبادل دانش تخصصی و اصلاح و بهروزرسانی برش استانی الگوی کشت انجام گرفت.»
وی یکی دیگر از دستاوردهای مهم را اجرای پروژه های مختلف کاربردی در راستای برنامههای عملیاتی و الزامات الگوی کشت عنوان کرد و گفت: «این پروژهها ظرفیت مهمی برای تبدیل نیازهای واقعی بخش کشاورزی به فعالیتهای تحقیقاتی مسئلهمحور و تولید دانش قابل استفاده در عرصه هستند و میتوانند بهعنوان پشتوانه علمی تصمیمگیری و برنامهریزی در اجرای الگوی کشت مورد استفاده قرار گیرند.»
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان همچنین از مشارکت در تدوین برنامه الگوی کشت ملی محصولات باغی کشور خبر داد و افزود: «حضور در فرآیند تدوین برنامه ملی، زمینه انتقال تجربیات و ظرفیتهای بومی استان به سطح ملی و بهرهگیری متقابل از یافتهها و رویکردهای علمی را فراهم کرده است.»
بهرامی با تأکید بر نقش دانش و خدمات فنی در تحقق الگوی کشت اظهار کرد: «پشتیبانی فنی از کارشناسان و بهرهبرداران، پاسخگویی به نیازهای دانشی، انجام بازدیدهای عرصهای و مشارکت در تحلیل مسائل فنی و ارائه راهکارهای اجرایی، بخش دیگری از فعالیتهای انجامشده در این حوزه بوده است؛ چراکه اجرای موفق الگوی کشت بدون دسترسی به دانش کاربردی و حمایت فنی مستمر در سطح مزرعه امکانپذیر نخواهد بود.»
وی در ادامه، بهرهگیری از ظرفیت شبکه دانش کشاورزی استان را از دیگر محورهای مهم فعالیتها دانست و گفت: «هماهنگی برای استفاده از ظرفیت روزهای مزرعه، هفتههای انتقال یافته، دورههای آموزشی، کارگاههای تخصصی و بازدیدهای ترویجی، با هدف تسهیل جریان دانش و انتقال یافتههای تحقیقاتی به عرصه انجام شده است.»
دبیر نظارتی برنامه الگوی کشت استان کردستان در پایان خاطرنشان کرد: «مشارکت در فعالیتهای آموزشی و ترویجی از جمله سایتهای ترویجی، مزارع نوآور، کانونهای یادگیری و مزارع الگویی نیز با هدف تقویت ارتباط میان دانش، تصمیمگیری و عمل در عرصه دنبال شده است. استمرار این ارتباط میان تحقیقات، اجرا، ترویج و بهرهبرداران میتواند زمینه را برای استقرار تدریجی الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی، منابع پایه و مزیتهای تولیدی استان فراهم کند.»
