از پژوهش تا مزرعه؛ روایت یک زنجیره برای بذر باکیفیت
گفتوگوی روابط عمومی مرکز کردستان با مدیران شرکت خوشه برکت تابان مهر
بذر باکیفیت، یکی از پایههای اصلی افزایش بهرهوری در کشاورزی است؛ اما تولید آن، حاصل فعالیت یک مجموعه واحد نیست و به زنجیرهای از پژوهش، تولید بذر پایه، تکثیر، فرآوری، کنترل و گواهی و در نهایت عرضه به کشاورز نیاز دارد. در استان کردستان، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان نیز بهعنوان یکی از ظرفیتهای علمی و پژوهشی بخش کشاورزی، در این زنجیره و در ارتباط با بخش تولید و انتقال دانش فنی نقشآفرین است.
در همین زمینه، روابط عمومی مرکز با دکتر مفاخری، مدیر فنی شرکت خوشه برکت تابان مهر درباره جایگاه بخش تحقیقات، شرکتهای تولید و فرآوری بذر و کشاورزان در این زنجیره گفتوگو کرده است.
پیوند پژوهش و تولید بذر
نقش مرکز تحقیقات استان در زنجیره تولید بذر را چگونه ارزیابی میکنید؟
مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، بهعنوان یک مجموعه علمی و پژوهشی، یکی از حلقههای مهم ارتباط دانش و تولید در بخش کشاورزی استان است. دستاوردهای پژوهشی، دانش فنی و ظرفیت مراکز و ایستگاههای تحقیقاتی، میتواند زمینهساز انتقال فناوری و تولید بذر مناسب برای شرایط اقلیمی و زراعی استان باشد.
برای شرکتهای تولید بذر نیز ارتباط با بخش تحقیقات اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تولید بذر باکیفیت نیازمند دسترسی به مواد اولیه بذری مناسب، دانش فنی و رعایت دقیق فرآیندهای تولید و تکثیر است.
از مراکز تحقیقاتی تا مزارع تولید بذر
شرکت خوشه برکت تابان مهر چه ارتباطی با مراکز تحقیقاتی دارد؟
یکی از مسیرهای همکاری ما، تأمین بذرهای پایه از مراکز تحقیقاتی است. بر اساس برنامه تولید شرکت، بخشی از بذرهای پایه پرورشی از مراکز تحقیقاتی گریزه و قاملو و همچنین مؤسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور در مراغه تأمین میشود.
این ارتباط، نمونهای از پیوند ظرفیتهای تحقیقاتی با بخش تولید است؛ به این معنا که بذر و دانش فنی در بخش تحقیقاتی تولید یا توسعه مییابد و در ادامه، شرکتهای تخصصی میتوانند آن را در فرآیند تکثیر، تولید و فرآوری به کار بگیرند تا در نهایت به دست کشاورز برسد.
شرکت؛ حلقه اتصال با کشاورز
کشاورزان چه جایگاهی در این زنجیره دارند؟
کشاورز، مقصد نهایی این زنجیره است. شرکت ما بخشی از بذر مورد نیاز خود را از طریق مزارع قراردادی و همکاری با کشاورزان تأمین میکند و تلاش میشود بذر تولیدی متناسب با شرایط منطقه و با رعایت ضوابط فنی در اختیار بهرهبرداران قرار گیرد.
در حال حاضر، سطح مزارع قراردادی شرکت حدود یکهزار و ۴۰۰ هکتار است و بذر تولیدی در شهرستانهای مختلف استان از جمله قروه، دهگلان، سقز، مریوان، کامیاران، بیجار و دیواندره توزیع میشود.
گفتگو با مدیرعاملین شرکت کورش و ایرج ترابی
خوشه برکت تابان مهر؛ از تولید تا فرآوری
کمی درباره فعالیت شرکت توضیح دهید.
شرکت خوشه برکت تابان مهر در سال ۱۳۹۸ در شهرستان قروه فعالیت خود را با رویکرد تخصصی در حوزه تولید و فرآوری بذر آغاز کرد. افزایش کیفیت بذر و استفاده از دانش فنی روز، از محورهای فعالیت شرکت بوده است.
این شرکت در زمینه تولید و فرآوری بذرهای آبی و دیم در طبقات مختلف، از جمله مادری، پرورشی و گواهیشده فعالیت دارد و فرآیندهایی مانند جداسازی ناخالصیها، دانههای خارج از تیپ و آسیبدیده و آمادهسازی بذر برای عرضه را انجام میدهد.
بر اساس اطلاعات شرکت، سالانه حدود دو هزار تا دو هزار و ۵۰۰ تن گندم برای فرآوری بذر خریداری میشود و ظرفیت تولید امسال نیز حدود دو هزار تن بذر در طبقات مختلف اعلام شده است.
یک زنجیره، سه ضلع
در پایان، رابطه میان مرکز تحقیقات، شرکتهای تولید بذر و کشاورزان را چگونه جمعبندی میکنید؟
این ارتباط را میتوان یک زنجیره بههمپیوسته دانست؛ مرکز تحقیقات و مجموعههای علمی، دانش و ظرفیت تحقیقاتی را فراهم میکنند؛ شرکتهای تخصصی، این ظرفیت را در فرآیند تولید، تکثیر و فرآوری بذر به کار میگیرند و کشاورزان، استفادهکنندگان نهایی این محصول هستند.
در کنار این حلقهها، نظام رسمی کنترل و گواهی بذر نیز وظایف قانونی خود را انجام میدهد.
هرچه ارتباط میان این بخشها منسجمتر و مبتنی بر دانش و ضابطه باشد، زمینه برای دسترسی کشاورزان استان به بذر باکیفیت و در نهایت ارتقای بهرهوری تولید فراهمتر خواهد شد.
بذر، در واقع نقطهای است که علم و پژوهش را به مزرعه پیوند میدهد؛ و ارزش این پیوند زمانی آشکار میشود که دستاوردهای تحقیقاتی، از مراکز علمی به عرصه تولید و از آنجا به دست کشاورز برسد.
