پیوند پژوهش و ترویج برای ارتقای بهره‌وری در اراضی دیم کردستان
آغاز اجرای مزرعه‌های تحقیقی ـ ترویجی PVS گندم دیم و محصولات تناوبی در ایستگاه تحقیقاتی سارال
به گزارش روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، در راستای تقویت ارتباط میان تحقیقات کشاورزی و بخش اجرا و فراهم‌سازی زمینه انتقال یافته‌های علمی به عرصه‌های تولید، عملیات کاشت مزرعه مقایسه ارقام گندم دیم (PVS) و محصولات تناوبی، روز چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی سارال، با مشارکت مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سنندج و مرکز جهاد کشاورزی حسین‌آباد آغاز شد.
این برنامه با حضور رستمی، رئیس مرکز جهاد کشاورزی حسین‌آباد، اطهری، رئیس اداره تولیدات گیاهی، الیاسی، مسئول زراعت مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سنندج، مرادنژاد، مسئول ایستگاه تحقیقاتی سارال و جمعی از کارشناسان بخش تحقیقات و اجرا انجام گرفت. عملیات کاشت با استفاده از دستگاه کشت مستقیم مدل آسکه و با رعایت اصول فنی و زراعی اجرا شد.
در بخش مقایسه ارقام گندم دیم، ۱۲ رقم با هدف ارزیابی عملکرد، بررسی صفات زراعی و شناسایی ارقام سازگار با شرایط اقلیمی منطقه کشت شد. در کنار آن، ظرفیت تولید و امکان استفاده از محصولات مختلف در تناوب زراعی نیز مورد بررسی قرار گرفت؛ به‌طوری‌که سه رقم نخود علوفه‌ای مخلوط با غلات، ماشک علوفه‌ای مخلوط با غلات و گلرنگ انتظاری در قطعات پیش‌بینی‌شده کشت شدند.
در این برنامه، گندم دیم با تراکم بذر ۱۶۵ کیلوگرم در هکتار و عمق کاشت پنج سانتی‌متر، نخود علوفه‌ای مخلوط با غلات و ماشک علوفه‌ای مخلوط با غلات با مجموع تراکم بذر ۱۲۰ کیلوگرم در هکتار و گلرنگ انتظاری با تراکم ۵۵ کیلوگرم در هکتار کشت شدند.
ارزیابی در مزرعه، زمینه‌ساز انتخاب آگاهانه کشاورزان
اجرای این مزارع تحقیقی ـ ترویجی، علاوه بر شناسایی ارقام مناسب گندم دیم، امکان بررسی ظرفیت تولید محصولات علوفه‌ای و نقش آن‌ها در تنوع‌بخشی به تناوب زراعی را فراهم می‌کند. استفاده از محصولات لگوم در تناوب، در صورت استقرار همزیستی مؤثر با باکتری‌های تثبیت‌کننده نیتروژن، می‌تواند به بهبود حاصلخیزی خاک کمک کند. همچنین بررسی گلرنگ انتظاری، زمینه ارزیابی امکان استقرار و تولید این محصول در شرایط اقلیمی منطقه را فراهم می‌سازد.
از دیگر ویژگی‌های این برنامه، استفاده از روش کشت مستقیم و بهره‌گیری از ظرفیت کشاورزی حفاظتی است که با کاهش عملیات خاک‌ورزی، حفظ بقایای گیاهی و مدیریت بهتر رطوبت خاک، می‌تواند در کاهش فرسایش و پایداری تولید در اراضی دیم مؤثر باشد.
از ایستگاه تحقیقاتی تا مزرعه کشاورز
مزارع PVS با رویکرد مشارکت بهره‌برداران در فرایند ارزیابی و انتخاب ارقام، فرصتی برای مشاهده و مقایسه عملکرد ژنوتیپ‌ها در شرایط واقعی منطقه فراهم می‌کنند. در این رویکرد، یافته‌های پژوهشی صرفاً در محدوده ایستگاه تحقیقاتی باقی نمی‌مانند، بلکه با مشارکت کارشناسان جهاد کشاورزی و بهره‌برداران، به دانش و تجربه قابل استفاده در تصمیم‌گیری‌های زراعی تبدیل می‌شوند.
همکاری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، ایستگاه تحقیقاتی سارال، مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سنندج و مرکز جهاد کشاورزی حسین‌آباد در اجرای این برنامه، نمونه‌ای از تعامل بخش تحقیقات، ترویج و اجرا برای پاسخ‌گویی به نیازهای واقعی کشاورزان و کمک به اصلاح الگوی کشت، افزایش بهره‌وری و توسعه کشاورزی پایدار در مناطق دیم‌خیز استان است.
